Als er iets is waar ik als whiskyliefhebber telkens weer nieuwsgierig van word, dan is het wel een distilleerderij die durft te experimenteren met de basis. En dat is precies wat de Aberargie Distillery nu doet. Deze relatief jonge Schotse distilleerderij zet met een nieuwe serie expressions de gerst zelf in de schijnwerpers, om te laten proeven hoe verschillende gerstsoorten de uiteindelijke smaak van whisky beïnvloeden. Ik vind dat een prachtig onderwerp, want juist over dit soort details wordt vaak veel te makkelijk heen gestapt.
Wat is het nieuws?
De Aberargie Distillery, gelegen in het Schotse Perthshire aan de rand van de Lowlands, heeft een nieuwe serie whisky's aangekondigd waarin verschillende gerstsoorten centraal staan. In plaats van één standaard gerstras te gebruiken zoals de meeste distilleerderijen doen, brengt Aberargie bewust losse bottelingen uit die telkens op een andere gerstvariëteit zijn gebaseerd. Zo wil de distilleerderij laten zien hoe groot de invloed van dit ene ingrediënt eigenlijk is op de uiteindelijke smaak, geur en textuur van de whisky.
Aberargie is een familiebedrijf dat onderdeel is van Perth-based Morrison Scotch Whisky Distillers. Wat deze distilleerderij bijzonder maakt, is dat ze veel gerst uit eigen omgeving gebruikt, deels zelfs van eigen land. Daardoor hebben ze de volledige keten in eigen hand, van het veld tot het glas. Die controle geeft de mogelijkheid om precies dit soort experimenten uit te voeren, waarbij elke fles een verhaal vertelt over de gerst die erin verwerkt is.
De serie belicht verschillende moderne en oudere gerstvariëteiten. Denk aan rassen die door telers gekozen worden vanwege hun opbrengst, maar ook aan oudere soorten die tegenwoordig minder gebruikt worden omdat ze minder efficiënt zijn, maar wél interessante smaaknuances opleveren. Door deze naast elkaar te bottelen, kun je als drinker letterlijk proeven wat de keuze voor een bepaald gerstras met je whisky doet.
Waarom is dit belangrijk?
Even een stukje uitleg voor wie hier nieuw in duikt. Gerst is samen met water en gist het hoofdingrediënt van single malt whisky. De gerst wordt eerst gemout, dat wil zeggen kort laten kiemen en vervolgens gedroogd, waarna de suikers eruit gehaald worden om te vergisten en te distilleren. Lange tijd werd aangenomen dat de gerstsoort nauwelijks invloed had op de uiteindelijke smaak, en dat vooral het vat en het productieproces bepalend waren. Distilleerderijen kozen dus simpelweg voor de gerst met de hoogste opbrengst.
De laatste jaren komt daar verandering in. Steeds meer distilleerderijen ontdekken dat de gerstvariëteit wel degelijk een subtiele maar merkbare rol speelt in het smaakprofiel. Dat maakt het initiatief van Aberargie zo interessant: ze zetten dit thema centraal en geven de drinker de kans om zelf de vergelijking te maken. Voor liefhebbers die graag de nuances van whisky willen doorgronden is dat goud waard. Wil je meer weten over hoe smaak in whisky ontstaat, lees dan ook eens onze uitleg over alles over whisky.
Wat ik persoonlijk mooi vind aan deze aanpak, is dat het whisky teruggeeft aan de landbouw. We praten vaak over vaten, over sherry, bourbon en port finishes, maar de gerst zelf wordt zelden genoemd. Aberargie draait dat om en zet het meest fundamentele ingrediënt weer op de voorgrond. Dat sluit ook mooi aan bij de bredere trend van single farm en single field whisky's, waarbij herkomst en terroir steeds belangrijker worden. Vergelijkbaar met wat we in de wijnwereld al lang gewend zijn.
Of deze gerst-experimenten daadwerkelijk grote smaakverschillen opleveren, moet de tijd uitwijzen. Maar het feit dat een distilleerderij als Aberargie dit onderzoek zo openlijk deelt en bottelt, verdient wat mij betreft een groot compliment. Het houdt de whisky-wereld levendig en nieuwsgierig, en dat is precies wat ik ervan hou.
Zelf ontdekken wat gerst doet
Ben je nieuwsgierig geworden naar hoe gerst en herkomst de smaak van een single malt beïnvloeden? Dan is het de moeite waard om eens verschillende single malts naast elkaar te proeven en te letten op de mouterige, graanachtige tonen. Whisky's van experimenterende distilleerderijen zijn vaak te vinden bij gespecialiseerde slijterijen. Kijk gerust eens rond bij TopDrinks, een gespecialiseerde slijterij met een breed whisky-aanbod. Wil je meer lezen over interessante Schotse distilleerderijen, neem dan ook een kijkje bij onze overige whisky-merken.
Afsluitend
Met deze serie laat Aberargie Distillery zien dat er nog volop te ontdekken valt aan de basis van whisky. Ik ben razend benieuwd hoe de verschillende gerstsoorten zich in het glas gaan gedragen, en of we straks écht kunnen proeven welk ras waarvoor gebruikt is. Voor mij is dit precies het soort nieuwsgierigheid dat de whisky-wereld zo boeiend maakt.
Wat vind jij? Heb je zelf weleens bewust op de invloed van gerst gelet tijdens het proeven, of ben je vooral gefocust op het vat en de finish? Ik hoor het graag in de reacties hieronder. En proef je binnenkort een expression uit deze Aberargie-serie, laat dan zeker weten wat je ervan vindt!
