Jack Daniel's kent iedereen, maar weet je ook waarom die fles niet gewoon “bourbon” op het etiket heeft staan? Tennessee whiskey is namelijk een eigen categorie, met een specifieke productiestap die het onderscheidt van bourbon. In dit artikel leg ik je precies uit wat Tennessee whiskey is, hoe het gemaakt wordt en waarin het verschilt van de bekendere bourbon. Aan het einde deel ik ook een paar flessen die ik je van harte kan aanbevelen om zelf het verschil te proeven.
Wat is Tennessee whiskey precies?
Tennessee whiskey is, kort gezegd, een Amerikaanse whiskey die aan alle regels van bourbon voldoet, maar daar nog een extra stap aan toevoegt. Die stap heet het Lincoln County Process, waarover verderop meer. Daarnaast moet de whiskey volgens de staatswet uit 2013 daadwerkelijk in de staat Tennessee geproduceerd zijn. Vandaar de naam.
Om Tennessee whiskey te mogen heten, moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:
- Geproduceerd in de staat Tennessee
- Gemaakt van een graanmengsel (mash bill) met minimaal 51% maïs
- Gedistilleerd tot maximaal 80% alcohol (160 proof)
- Gerijpt op nieuwe, uitgebrande Amerikaanse eiken vaten
- Gefilterd door houtskool van suikeresdoorn, het Lincoln County Process
Herken je die eerste vier punten? Dat komt omdat ze exact overeenkomen met de wettelijke eisen voor bourbon. Het enige echte verschil zit hem in dat laatste punt. Wil je meer weten over hoe bourbon precies in elkaar zit, lees dan ook mijn artikel over de basis van Amerikaanse whiskey.
Het Lincoln County Process: het grote verschil
Het Lincoln County Process is dé stap die Tennessee whiskey onderscheidt van bourbon. Voordat de kersverse, heldere distillaat op vat gaat om te rijpen, wordt het langzaam gefilterd door een dik bed van houtskool. Die houtskool is gemaakt van suikeresdoorn (sugar maple), een boom die volop in de regio groeit.
Hoe werkt het in de praktijk?
Bij Jack Daniel's, verreweg de bekendste producent, druppelt de whiskey door zo'n drie meter houtskool. Dit filterproces duurt bij hen ongeveer drie tot vijf dagen. De houtskool haalt bepaalde ruwe, scherpe smaakstoffen uit het distillaat en geeft er tegelijk een subtiel zoete, rokerige toon aan mee. Het resultaat is een zachter, ronder karakter nog voordat de whiskey ook maar één dag op vat heeft gelegen.
Waarom heet het “Lincoln County Process”?
De naam verwijst naar Lincoln County in Tennessee, de plek waar de distilleerderij van Jack Daniel's oorspronkelijk lag. Door latere herindeling van de county-grenzen ligt Lynchburg, waar Jack Daniel's nu zit, technisch gezien niet meer in Lincoln County, maar de naam van het proces is gebleven. Een leuk stukje geschiedenis dat aardig laat zien hoe verweven deze whiskey is met zijn regio.
Tennessee whiskey versus bourbon: de belangrijkste verschillen
Nu je weet wat beide categorieën inhouden, zet ik de verschillen nog even overzichtelijk op een rij. Belangrijk om te onthouden: alle Tennessee whiskey zou in principe bourbon mogen heten (behalve die ene extra filterstap), maar niet alle bourbon is Tennessee whiskey.
- Herkomst: Tennessee whiskey moet uit Tennessee komen, bourbon mag overal in de VS gemaakt worden
- Filtering: Tennessee whiskey ondergaat het Lincoln County Process, bourbon niet
- Smaak: Tennessee whiskey is doorgaans zachter en ronder, met een lichte zoete rokerigheid door de houtskool
- Mash bill: identiek, beide minimaal 51% maïs
- Vaten: identiek, beide op nieuwe uitgebrande Amerikaanse eiken vaten
In de praktijk merk je het verschil vooral in de mildheid. Waar veel bourbons een pittige, kruidige kick hebben, voelt Tennessee whiskey vaak wat gladder en toegankelijker aan. Dat maakt het ook een prima startpunt als je net begint met Amerikaanse whiskey.
Wie maakt Tennessee whiskey?
De categorie is klein maar iconisch. Twee namen domineren de markt, met daarnaast een handvol kleinere spelers die de laatste jaren zijn opgekomen. De belangrijkste producenten zijn:
- Jack Daniel's in Lynchburg, veruit de grootste en bekendste
- George Dickel in Cascade Hollow, de eeuwige nummer twee met een eigen filtervariant (koude houtskoolfiltering)
- Nelson's Green Brier en Uncle Nearest, kleinere merken die de ambachtelijke traditie nieuw leven inblazen
Vooral Uncle Nearest verdient een eervolle vermelding. Het merk is vernoemd naar Nathan “Nearest” Green, een tot slaaf gemaakte man die de jonge Jack Daniel het vak leerde, inclusief het houtskoolfilteren. Een verhaal dat lang onderbelicht bleef, maar terecht steeds meer aandacht krijgt.
De beste Tennessee whiskey's om te proberen
Wil je zelf het verschil met bourbon proeven? Dan zijn dit wat mij betreft de flessen om mee te beginnen. Van laagdrempelig tot iets serieuzer werk.
Jack Daniel's Old No. 7
De klassieker. Zacht, licht zoet met tonen van vanille, banaan en een vleugje eik. Niet de meest complexe whiskey die je zult tegenkomen, maar wel de perfecte introductie tot de categorie. Ook heerlijk in een cocktail of met wat cola als je daar zin in hebt. Voor de prijs krijg je hier ontzettend veel toegankelijkheid terug.
Jack Daniel's Single Barrel Select
Wil je zien wat Jack Daniel's echt kan? Dan is de Single Barrel een openbaring. Afkomstig uit één enkel vat, hoger in alcohol (45%) en veel voller van smaak. Meer eik, meer specerijen, meer diepte. Dit is de fles die menig bourbon-liefhebber van gedachten heeft doen veranderen over Tennessee whiskey. Naar mijn mening de beste prijs-kwaliteitverhouding binnen het merk.
George Dickel Bottled in Bond
Tijd om buiten Jack Daniel's te kijken. George Dickel gebruikt een net iets andere methode, ze koelen hun distillaat af voordat het gefilterd wordt, wat een extra zachte, bijna wasachtige textuur geeft. De Bottled in Bond staat voor 50% alcohol, minimaal vier jaar rijping en distillatie in één seizoen. Verrassend goede whiskey voor een scherpe prijs, en een prima manier om te zien hoe een andere producent met het houtskoolproces omgaat.
Veelgestelde vragen over Tennessee whiskey
Is Jack Daniel's bourbon of Tennessee whiskey?
Technisch gezien voldoet Jack Daniel's aan alle eisen voor bourbon, maar het merk kiest er bewust voor om zich Tennessee whiskey te noemen vanwege het Lincoln County Process en de herkomst uit Tennessee. Het is dus beide, maar wordt als Tennessee whiskey verkocht.
Smaakt Tennessee whiskey anders dan bourbon?
Ja, over het algemeen wel. Door de houtskoolfiltering is Tennessee whiskey vaak zachter en ronder, met een subtiele zoete rokerigheid. Bourbon kan pittiger en kruidiger uitvallen. Het verschil is niet gigantisch, maar met een paar glazen naast elkaar merk je het zeker op.
Is Tennessee whiskey een goede keuze voor beginners?
Absoluut. De zachte, toegankelijke smaak maakt het een uitstekend startpunt. Zeker de Jack Daniel's Old No. 7 is voor een schappelijke prijs te krijgen en drinkt lekker weg, puur, met ijs of in een cocktail.
Afsluitend
Tennessee whiskey is dus eigenlijk bourbon met een extra handtekening: het Lincoln County Process. Die ene stap met houtskool geeft de whiskey een herkenbaar zachte, ronde stijl die hem net iets toegankelijker maakt dan menig bourbon. Of het nu de vertrouwde Jack Daniel's is of de wat serieuzere Single Barrel, ik raad je van harte aan om zelf eens twee glazen naast elkaar te zetten en het verschil te proeven. Wil je verder duiken in de Amerikaanse whiskey-wereld, kijk dan ook eens naar mijn overzicht van bourbon-stijlen.
Heb jij een favoriete Tennessee whiskey, of proef je het verschil met bourbon juist helemaal niet? Ik ben benieuwd, laat het gerust weten in de reacties hieronder. Proost!
