Als er iets is dat ik de afgelopen jaren met plezier heb gevolgd, dan is het de onstuitbare groei van Schotse whisky. Maar het tij lijkt te keren. Er wordt in de branche steeds vaker gesproken over een ‘whisky loch', een groeiend meer aan onverkochte whisky. En die voorraden lopen zo hoog op dat verschillende grote distilleerderijen hun productie tijdelijk stilleggen. Ik vind het een verhaal dat je als liefhebber écht moet kennen, want het zegt iets over waar de whisky-wereld op dit moment staat.
Benieuwd welke Schotse whisky's nú gewoon op de plank staan? Bekijk het ruime aanbod en profiteer van de goede prijzen.
Wat is het nieuws?
Voor het eerst in jaren zie je dat Schotse distilleerderijen op de rem trappen. Grote spelers als Diageo, eigenaar van onder meer Johnnie Walker, Lagavulin en Talisker, en Pernod Ricard, het moederbedrijf achter Chivas Regal en The Glenlivet, hebben de productie bij een deel van hun distilleerderijen tijdelijk gepauzeerd. De reden is simpel maar ingrijpend: de vraag is afgenomen terwijl de voorraden juist flink zijn opgelopen.
Die opgelopen voorraden krijgen in de sector de bijnaam ‘whisky loch', een knipoog naar de Schotse meren. Het is een term die eerder opdook in de jaren tachtig, toen de branche worstelde met een enorm overschot. Dat er nu opnieuw over wordt gesproken, zegt genoeg. Tijdens de boomjaren werd er volop gestookt en gevat, mede door de sterke vraag vanuit markten als China en de Verenigde Staten. Nu die vraag afzwakt, blijft er veel whisky liggen die op dit moment simpelweg niet verkocht raakt.
Tel daarbij op dat de productiekosten zijn gestegen, dat importheffingen in de VS roet in het eten gooien, en dat jongere drinkers vaker kiezen voor andere categorieën zoals gin, rum of helemaal geen alcohol. Het resultaat is een markt die even op adem moet komen.
Waarom is dit belangrijk?
Je vraagt je misschien af: wat heb ik daar als whiskyliefhebber mee te maken? Best veel, naar mijn mening. Want zo'n overschot heeft gevolgen die direct in jouw whiskykast terecht kunnen komen, en niet per se negatieve.
- Scherpere prijzen: een overschot betekent vaak dat distilleerderijen en retailers hun voorraad willen bewegen. Dat kan zich vertalen in aantrekkelijke aanbiedingen en kortingen op flessen die je anders links liet liggen.
- Meer leeftijd in het glas: whisky die niet direct wordt gebotteld, blijft langer op het vat. Op termijn kan dat zorgen voor rijpere, oudere bottelingen tegen een redelijkere prijs.
- Minder gekte rond limited editions: in de hypejaren vlogen zeldzame flessen de deur uit tegen idiote prijzen. Een afkoelende markt haalt een deel van die speculatie eruit, wat goed nieuws is als je whisky koopt om te drinken in plaats van te verhandelen.
Tegelijk is er een keerzijde. Als distilleerderijen de productie stilleggen, kan dat over vijf tot tien jaar leiden tot schaarste bij bepaalde jaargangen. Whisky is nu eenmaal een product dat je niet van vandaag op morgen bijmaakt. Wat vandaag niet gestookt wordt, mis je straks in de leeftijdsbottelingen. Het is dus goed mogelijk dat een rustige periode nu, op termijn juist weer voor krapte zorgt.
Mijn advies? Zie dit als een uitgelezen moment om te ontdekken. Flessen die je altijd wilde proberen staan nu vaker in de aanbieding. Of je nu een rokerige Islay-whisky zoals Lagavulin zoekt, of een elegante Speyside-whisky als The Glenlivet, de kans is groot dat je er momenteel scherp aan bent. Lees ook eens mijn artikel over smaakprofielen van whisky om te bepalen wat bij jou past, en bekijk onze overige reviews voor inspiratie.
Welke whisky's zijn nu interessant?
Juist in een periode waarin voorraden groot zijn, loont het om te kijken naar de iconische namen van de grote producenten die nu op de rem trappen. Deze whisky's vind je ruim verkrijgbaar en vaak tegen een nette prijs bij TopDrinks.
Lagavulin 16 Years (Diageo) is wat mij betreft een van de mooiste Islay-whisky's die je kunt kopen. Diepe turfrook, zoute zeelucht en een lange, warme afdronk. Een klassieker die je in deze periode gewoon goed verkrijgbaar vindt.
The Glenlivet 12 Years (Pernod Ricard) is een perfect voorbeeld van een toegankelijke Speyside-whisky. Zacht, fruitig met tonen van rijpe appel en een vleugje vanille. Ideaal als je net begint of gewoon van een vriendelijke, soepele whisky houdt.
Afsluitend
Een groeiende whisky loch klinkt als slecht nieuws voor de branche, maar voor jou als drinker biedt het juist kansen. Scherpe prijzen, mooie verkrijgbaarheid en wat minder speculatiegekte: dat is een prima moment om die ene fles die altijd op je verlanglijst stond eindelijk eens te proberen. Tegelijk houd ik een oogje op de lange termijn, want wat nu niet gestookt wordt, mis je straks misschien weer.
Wat denk jij? Zie je de dalende vraag als een gezonde correctie, of maak je je zorgen over de toekomst van je favoriete distilleerderij? Ik ben benieuwd naar jouw mening. Laat vooral een reactie achter, ik lees ze allemaal. Proost!
