Als er één distilleerderij is die het anders aanpakt dan de rest van Schotland, dan is het Auchentoshan wel. Terwijl vrijwel alle Schotse single malts twee keer gedistilleerd worden, gaat de spirit bij Auchentoshan maar liefst drie keer door de pot stills. Die extra distillatie, ook wel triple distillation genoemd, geeft deze whisky een opvallend zachte, lichte en toegankelijke smaak. Ik vind Auchentoshan daarom een fantastische instapper voor wie nieuw is in de whisky-wereld, maar ook ervaren drinkers vinden hier genoeg te genieten. In dit artikel neem ik je mee door de geschiedenis, het karakter en de beste flessen van deze bijzondere Lowland-distilleerderij.
Wat maakt Auchentoshan whisky zo bijzonder?
De naam Auchentoshan (spreek uit als “ock-en-tosh-an”) betekent “hoek van het veld” in het Schots-Gaelisch. De distilleerderij ligt net ten noordwesten van Glasgow, aan de voet van de Kilpatrick Hills, in de Lowlands van Schotland. En juist die ligging en de productiemethode maken Auchentoshan uniek.
Het grootste onderscheidende kenmerk is de triple distillation. Waar de meeste Schotse distilleerderijen hun whisky twee keer distilleren, en de Ieren het vaak drie keer doen, is Auchentoshan de enige Schotse distilleerderij die consequent álle whisky drie keer distilleert. Door die extra distillatie komt het alcoholpercentage van de spirit hoger uit, rond de 81%, en worden veel zwaardere, vettere smaakstoffen eruit gefilterd. Het resultaat is een whisky die ongelofelijk zacht, licht en fijn is, met zoete, frisse tonen in plaats van rook en turf.
Het typische Lowland-karakter
De Lowlands staan bekend om hun lichte, grasachtige en bloemige whisky's. Waar je op Islay de zoute zeebries en stevige rook proeft, en in de Highlands vaak krachtige, volle malts aantreft, zijn Lowland-whisky's doorgaans elegant en toegankelijk. Auchentoshan is hier het perfecte voorbeeld van. Verwacht geen vuurwerk van turf en jodium, maar juist citrus, groene appel, amandel en een romige zoetheid. Naar mijn mening is dit precies waarom Auchentoshan zo geschikt is als eerste single malt.
Niet koudgefilterd bij de duurdere expressies
Bij de standaardflessen wordt de whisky nog wel koudgefilterd, een proces waarbij vetten en esters worden verwijderd zodat de whisky helder blijft. Bij de oudere en duurdere expressies kiest Auchentoshan er steeds vaker voor om niet te koudfilteren, zodat er meer smaak en body behouden blijft. Dat merk je duidelijk aan de rijkere, vollere afdronk van bijvoorbeeld de 18 jaar.
De geschiedenis van de distilleerderij
Auchentoshan werd officieel opgericht in 1823, al zijn er aanwijzingen dat er al eerder gedistilleerd werd op deze plek. Daarmee behoort het tot de oudste distilleerderijen van Schotland. De distilleerderij overleefde de nodige tegenslagen, waaronder zware schade tijdens de Tweede Wereldoorlog toen Glasgow fel gebombardeerd werd. Een van de opslagloodsen werd geraakt en een stroom brandende whisky vloeide de omgeving in, een verhaal dat nog altijd tot de verbeelding spreekt.
Sinds 1994 is Auchentoshan in handen van de Japanse drankengigant Beam Suntory, via dochteronderneming Morrison Bowmore. Onder dit eigenaarschap is de distilleerderij flink gemoderniseerd en heeft de merkbekendheid wereldwijd een flinke boost gekregen. De triple distillation bleef echter altijd het hart van de identiteit. Benieuwd hoe andere distilleerderijen te werk gaan? Lees dan ook onze pagina's over andere Schotse merken op 123whiskey.nl.
Korte feiten over Auchentoshan
- Regio: Lowlands, Schotland (net buiten Glasgow)
- Opgericht: 1823
- Eigenaar: Beam Suntory (Morrison Bowmore Distillers)
- Type: Single malt Scotch whisky
- Bijzonderheid: Enige Schotse distilleerderij die álles drie keer distilleert
- Karakter: Zacht, licht, zoet, grasachtig en bloemig
Welke Auchentoshan whisky past bij mij?
Auchentoshan heeft een mooie, overzichtelijke line-up waarin voor elk type drinker iets te vinden is. Ben je nieuw in de whisky-wereld en zoek je iets zachts om mee te beginnen? Dan is de American Oak of de 12 jaar een prima start. Houd je van een rijkere, sherry-getinte smaak? Kijk dan naar de Three Wood. En wil je echt het beste van Auchentoshan proeven, dan is de 18 jaar een prachtige keuze voor speciale momenten. Ben je benieuwd naar meer toegankelijke single malts? Lees dan ook onze tips voor beginners.
De beste Auchentoshan flessen om te proberen
Hieronder bespreek ik de belangrijkste flessen uit de Auchentoshan line-up, zodat je precies weet welke bij jouw smaak past.
Auchentoshan American Oak
De American Oak is de instapper van Auchentoshan en in mijn ogen een van de zachtste single malts die je voor dit geld kunt vinden. Zoals de naam al verraadt, rijpt deze whisky volledig op vaten van Amerikaans eikenhout (ex-bourbon). Dat geeft hem heerlijke tonen van vanille, kokos, citrus en een licht romige zoetheid. Geen leeftijdsvermelding (NAS, oftewel No Age Statement), maar wel een toegankelijke en betaalbare kennismaking met het merk. Ideaal om puur te drinken of in een cocktail.
- Regio: Lowlands | Alcohol: 40% | Prijsklasse: €30-€40
Auchentoshan 12 jaar
De 12 jaar is wat mij betreft het hart van de line-up en de ideale manier om Auchentoshan echt te leren kennen. Deze whisky rijpt op een combinatie van ex-bourbon en ex-sherryvaten, wat zorgt voor een mooie balans tussen de frisse, grasachtige Lowland-tonen en een nootachtige, licht zoete diepte. Je proeft amandel, toffee, citrus en een vleugje gebrande suiker. Een elegante, fijne whisky die zich prettig laat wegdrinken zonder saai te worden.
- Regio: Lowlands | Alcohol: 40% | Prijsklasse: €35-€45
Auchentoshan Three Wood
De Three Wood is de rijkste en meest verrassende van de toegankelijke flessen. Zoals de naam suggereert, rijpt deze whisky achtereenvolgens op drie verschillende vattypes: eerst ex-bourbon, daarna Oloroso-sherryvaten en tot slot Pedro Ximénez-sherryvaten. Die laatste twee geven de whisky een flinke dosis donkere vruchten, rozijn, chocolade en een volle, zoete body. Voor liefhebbers van sherry-getinte whisky is dit een absolute aanrader, zeker omdat de zachte triple distillation de rijkdom mooi in balans houdt.
- Regio: Lowlands | Alcohol: 43% | Prijsklasse: €45-€55
Auchentoshan 18 jaar
De 18 jaar is het pronkstuk voor wie echt het beste van Auchentoshan wil proeven. Door de langere rijping op voornamelijk ex-bourbon Amerikaans eiken krijgt deze whisky een prachtige diepte met tonen van honing, karamel, citrus, amandel en een licht eikenhouten kruidigheid. De zachtheid van de triple distillation blijft behouden, maar er komt een rijkere, vollere complexiteit bij. Een luxe single malt voor bijzondere gelegenheden, en naar mijn mening een van de mooiste Lowland-whisky's die er zijn.
- Regio: Lowlands | Alcohol: 43% | Prijsklasse: €90-€120
Hoe drink je Auchentoshan het beste?
Door het zachte, lichte karakter leent Auchentoshan zich uitstekend om puur te drinken, zonder dat je bang hoeft te zijn voor een overweldigende smaak. Ik raad je aan om eerst een paar slokjes puur te proeven en daarna eventueel een klein scheutje water toe te voegen. Dat opent de bloemige en citrustonen nog verder. Vooral de American Oak en de 12 jaar maken ook een prima basis voor een whisky-cocktail, bijvoorbeeld een Whisky Sour, dankzij hun frisse profiel.
Een klein minpunt: wie houdt van stevige, rokerige en krachtige whisky's zal Auchentoshan mogelijk wat te subtiel of te licht vinden. Dit is echt een distilleerderij voor liefhebbers van elegantie en zachtheid. Maar juist daarom is het een perfecte toevoeging aan je kast naast de zwaardere Islay-malts.
Veelgestelde vragen over Auchentoshan
Waarom distilleert Auchentoshan drie keer?
De triple distillation is een traditie die teruggaat tot de oprichting en hoort bij de Lowland-stijl. Door drie keer te distilleren wordt de spirit lichter, zachter en zuiverder, met een hoger alcoholpercentage en minder zware smaakstoffen. Het geeft Auchentoshan zijn unieke, fijne karakter dat je nergens anders in Schotland zo consequent terugvindt.
Is Auchentoshan geschikt voor beginners?
Absoluut. Door de zachte, toegankelijke smaak zonder stevige rook of turf is Auchentoshan een van mijn favoriete aanraders voor wie net begint met single malt whisky. De American Oak en de 12 jaar zijn de ideale startpunten.
Waar kan ik Auchentoshan kopen?
Auchentoshan is goed verkrijgbaar bij gespecialiseerde slijterijen. Je vindt de meeste expressies bij TopDrinks, een gespecialiseerde slijterij met een uitgebreid whisky-aanbod, en bij Gall & Gall. Vergelijk even de prijzen, want die kunnen per expressie flink verschillen.
Afsluitend
Auchentoshan is wat mij betreft een van de meest onderschatte distilleerderijen van Schotland. De unieke triple distillation levert een zachte, elegante en toegankelijke single malt op die zowel beginners als liefhebbers weet te bekoren. Of je nu kiest voor de betaalbare American Oak, de evenwichtige 12 jaar, de rijke Three Wood of de luxe 18 jaar, je weet zeker dat je een fijne, verfijnde whisky in je glas hebt. Mijn tip: begin met de 12 jaar en ontdek zelf waarom die extra distillatie zo'n verschil maakt.
Heb jij al eens een Auchentoshan geproefd? Welke is jouw favoriet, en proef je het verschil met een dubbel gedistilleerde whisky? Laat het me weten in de reacties, ik ben benieuwd naar jouw ervaring!
