Als er iets is waar ik als whiskyliefhebber niet snel aan denk, dan is het wel een óverschot aan Scotch. Toch is dat precies wat er op dit moment speelt in Schotland. De befaamde “whisky loch” is terug, een term die verwijst naar enorme voorraden ongeschonken whisky die maar niet verkocht raken. Verschillende grote distilleerderijen hebben daarom hun productie tijdelijk stilgelegd. In dit artikel leg ik je uit wat er precies aan de hand is, waarom dit belangrijk is en wat het mogelijk betekent voor jouw volgende fles.
Wat is het nieuws?
De Schotse whisky-industrie kampt met een fors probleem: er wordt momenteel meer whisky geproduceerd dan er verkocht wordt. Deze onverkochte voorraden stapelen zich op tot wat in de sector liefkozend maar zorgelijk de “whisky loch” wordt genoemd, een verwijzing naar een loch (Schots meer) vol met whisky die nergens heen kan.
Diageo, de grootste speler in de Scotch-wereld en eigenaar van iconische merken zoals Johnnie Walker, Talisker, Lagavulin en Oban, heeft aangekondigd de productie bij verschillende van zijn distilleerderijen tijdelijk te pauzeren. Diageo is niet de enige: ook andere producenten schroeven hun output terug om de balans tussen productie en vraag te herstellen. Distilleerderijen die normaal dag en nacht draaien, staan nu stil terwijl de opgeslagen vaten wachten op betere tijden.
De oorzaken zijn een combinatie van factoren. Na jaren van sterke groei, waarin distilleerderijen flink investeerden in extra capaciteit, is de wereldwijde vraag afgekoeld. Belangrijke exportmarkten zoals de Verenigde Staten en China laten zwakkere cijfers zien, mede door economische onzekerheid, handelstarieven en veranderend drinkgedrag onder jongere generaties. Tel daarbij op dat er tijdens de boomjaren enorm veel whisky is neergelegd om te rijpen, en je begrijpt waarom de voorraden nu overlopen.
Waarom is dit belangrijk?
Voor de industrie zelf is dit natuurlijk een tegenvaller. Distilleerderijen pauzeren, seizoensarbeiders worden minder ingezet en er hangt een sfeer van voorzichtigheid boven Speyside en de andere whiskyregio's. Toch is een whisky loch niet per definitie slecht nieuws voor jou als liefhebber. Sterker nog, historisch gezien pakte zoiets vaak gunstig uit voor de consument.
Een groot overschot betekent namelijk dat er straks meer gerijpte whisky beschikbaar is dan waar direct vraag naar is. Dat kan leiden tot scherpere prijzen, aantrekkelijke aanbiedingen en, misschien wel het mooiste, meer oudere jaargangen op de markt. De vorige grote whisky loch in de jaren tachtig zorgde uiteindelijk voor een gouden periode aan betaalbare, goed gerijpte single malts. Wie weet herhaalt de geschiedenis zich.
Er is ook een keerzijde. Distilleerderijen kunnen ervoor kiezen om No Age Statement whisky's (afgekort NAS, whisky zonder leeftijdsvermelding op het etiket) te blijven pushen om voorraad te bewegen, of om juist minder nieuwe experimentele releases uit te brengen. Voor de echte verzamelaar kan een productiepauze op de lange termijn zelfs betekenen dat bepaalde jaargangen schaarser en dus gewilder worden. Kortom, het is een boeiende tijd om de markt goed in de gaten te houden.
Wat betekent dit voor jouw aankoop?
Mijn advies? Als je toch al een oogje had op een specifieke fles, dan is dit een prima moment om de prijzen in de gaten te houden. Juist de grote merken van Diageo, zoals Talisker en Lagavulin, zijn goed verkrijgbaar en profiteren mogelijk van een ruimer aanbod. Wil je zeker weten wat er nu speelt qua prijs en beschikbaarheid, kijk dan gerust even rond bij TopDrinks, waar het assortiment Schotse single malts breed is.
Twee klassiekers die ik in deze context van harte aanbeveel om eens te proberen, zijn Talisker 10 jaar en Lagavulin 16 jaar. Beide zijn stabiel verkrijgbaar en laten precies zien waarom Scotch zo geliefd is.
Talisker 10 jaar
Talisker 10 Years
Regio: Isle of Skye | Alcohol: 45,8% | Prijs: ± €40
De iconische single malt van Skye met zijn kenmerkende peper, zeezout en zachte rook. Een van de meest geliefde whisky's van Diageo en een uitstekende kennismaking met kust-whisky.
Lagavulin 16 jaar
Lagavulin 16 Years
Regio: Islay | Alcohol: 43% | Prijs: ± €75
De onbetwiste koning van Islay. Diepe turfrook (peated betekent gerookt over turfvuur), zeezout en een lange, rijke afdronk. Een absolute must voor de liefhebber van stevige whisky.
Afsluitend
De whisky loch laat maar weer eens zien dat ook de Scotch-industrie onderhevig is aan golfbewegingen van vraag en aanbod. Wat mij betreft is het vooral een reminder om te genieten van wat er nu allemaal in de winkels staat. Mocht je meer willen weten over hoe whisky rijpt en waarom leeftijd zoveel uitmaakt, lees dan eens verder in onze andere artikelen op 123whiskey.nl.
Wat denk jij? Ga jij profiteren van eventuele lagere prijzen, of maak je je juist zorgen om de toekomst van de industrie? Ik ben benieuwd naar jouw mening. Laat vooral een reactie achter hieronder, ik lees ze allemaal.
