Ik krijg de vraag regelmatig: welke whisky moet ik nou eigenlijk gebruiken voor een whisky sour? En het eerlijke antwoord is dat je gelukkig geen fortuin hoeft neer te leggen voor een lekkere cocktail. Sterker nog, je zonde je duurste single malt vaak juist niet aan een sour of een old fashioned, want de andere ingrediënten overstemmen de subtiele nuances toch. In dit artikel neem ik je mee langs mijn favoriete flessen voor de klassieke whiskycocktails, van de frisse whisky sour tot de rijke Manhattan. Ik vertel je waar je op moet letten, en welke flessen naar mijn mening de beste prijs-kwaliteitverhouding bieden voor achter je thuisbar.
Waar let je op bij een cocktailwhisky?
Een goede cocktailwhisky hoeft niet duur te zijn, maar er zijn wel een paar dingen waar ik naar kijk. Ten eerste: karakter dat blijft staan. In een cocktail meng je de whisky met citroensap, suikersiroop, vermout of bitters. Een te zachte, verfijnde whisky verdwijnt dan volledig naar de achtergrond. Je wilt juist een fles met een duidelijke smaakruggengraat.
Ten tweede kijk ik naar het alcoholpercentage. Whisky's van 43% of hoger houden zich beter staande in een cocktail dan de standaard 40%. En ten derde: het smaakprofiel moet passen bij de cocktail. Een whisky sour vraagt om iets anders dan een Manhattan. Hieronder leg ik per cocktail uit wat naar mijn mening het beste werkt.
Bourbon, rye of Schotse whisky?
Voor de meeste klassieke Amerikaanse cocktails, denk aan de whisky sour, old fashioned en Manhattan, grijp je van oudsher naar bourbon of rye whiskey. Bourbon brengt zoete vanille- en karamelnoten, terwijl rye juist pittiger en kruidiger is. Wil je een rokerige twist? Dan kun je een klein scheutje Schotse peated whisky toevoegen, of zelfs de hele cocktail bouwen rond een lichte blended Scotch. In mijn reviews op 123whiskey.nl vind je uitgebreide proefnotities van veel van deze flessen.
De beste whisky's voor je cocktails
Hieronder deel ik mijn persoonlijke favorieten. Stuk voor stuk flessen die betaalbaar zijn, breed verkrijgbaar en die zich uitstekend houden in een glas met ijs, citrus en bitters.
Buffalo Trace Bourbon, de allrounder
Als ik er maar één zou mogen kiezen, wordt het waarschijnlijk deze. Buffalo Trace is een fantastische Kentucky bourbon met noten van vanille, toffee, een vleugje eik en wat kruidigheid. Hij is zacht genoeg om puur te drinken, maar heeft genoeg body om overeind te blijven in een whisky sour of old fashioned. Voor de prijs vind ik dit een van de beste bourbons die je kunt kopen. Een echte allrounder achter de thuisbar.
Regio: Kentucky, VS | Alcohol: 40% | Prijs: €35 tot €45
Bulleit Bourbon, de whisky sour-favoriet
Bulleit heeft een relatief hoog aandeel rye in de mash bill, wat hem net wat pittiger en kruidiger maakt dan een standaard bourbon. Precies die extra kruidigheid maakt hem naar mijn mening ideaal voor een whisky sour. De frisse citroen en de zoete siroop krijgen tegenwicht van de peperige rye-noten, waardoor de cocktail mooi in balans komt. Op 45% alcohol blijft hij ook prima overeind. Voor mij een vaste waarde in de cocktailkast.
Regio: Kentucky, VS | Alcohol: 45% | Prijs: €30 tot €40
Rittenhouse Rye, voor de Manhattan-liefhebber
Voor een echte Manhattan is rye whiskey wat mij betreft de koning. Rittenhouse Rye is een klassieker onder bartenders, en niet zonder reden. Op stevige 50% alcohol (bottled-in-bond) brengt hij een krachtige, kruidige punch met noten van zwarte peper, kaneel en een droge afdronk. In combinatie met zoete rode vermout en een paar dashes Angostura bitters krijg je een Manhattan om je vingers bij af te likken. Ook in een old fashioned doet deze rye het geweldig.
Regio: Kentucky, VS | Alcohol: 50% | Prijs: €40 tot €50
Monkey Shoulder, de blended cocktailspecialist
Wil je liever Schotse whisky in je cocktail, dan is Monkey Shoulder een uitstekende keuze. Deze blended malt (een mix van Speyside single malts) is speciaal ontwikkeld met mixen in gedachten. Hij is soepel, zoet en heeft mooie noten van honing, vanille en rijp fruit. In een whisky sour of een Scotch-variant op de old fashioned werkt hij prachtig. Ook puur over ijs is dit een aangename, toegankelijke whisky. Lees ook eens mijn andere tips voor beginners op 123whiskey.nl als je net begint met whisky.
Regio: Speyside, Schotland | Alcohol: 40% | Prijs: €30 tot €38
Woodford Reserve, voor de old fashioned
Woodford Reserve is iets verfijnder dan de gemiddelde cocktailbourbon, maar juist daarom vind ik hem geweldig in een old fashioned. Deze cocktail heeft namelijk weinig ingrediënten, alleen suiker, bitters en whisky, waardoor de kwaliteit van de bourbon echt naar voren komt. Woodford brengt rijke noten van gedroogd fruit, chocolade, karamel en een vleugje eik. Een cocktail voor wanneer je jezelf even wilt verwennen. Voor de verkrijgbaarheid raad ik je aan te kijken bij TopDrinks, een gespecialiseerde slijterij met een breed whisky-aanbod.
Regio: Kentucky, VS | Alcohol: 43,2% | Prijs: €40 tot €48
De klassieke whiskycocktails uitgelegd
Nu je weet welke flessen ik aanbeveel, is het handig om te weten hoe je de klassiekers maakt. Hieronder de drie recepten die je echt onder de knie wilt hebben.
Whisky sour
Mijn favoriet om mee te beginnen. Meng 50 ml bourbon, 25 ml vers citroensap en 15 ml suikersiroop. Wil je die klassieke schuimkraag, voeg dan een half eiwit toe (of een scheutje aquafaba als plantaardig alternatief). Shake stevig met ijs en zeef in een glas. Garneer met een schijfje citroen en een cocktailkers. Fris, zoet en zuur in perfecte harmonie.
Old fashioned
De ultieme sipping-cocktail. Los een suikerklontje op met een paar dashes Angostura bitters en een scheutje water in een tumbler. Voeg een groot ijsblok toe en 60 ml bourbon of rye. Roer rustig tot alles koud en verdund is. Garneer met een sinaasappelschil. Simpel, maar wanneer je hem goed maakt, tijdloos lekker.
Manhattan
Elegant en verfijnd. Meng 60 ml rye whiskey, 30 ml zoete rode vermout en twee dashes Angostura bitters met ijs in een mengglas. Roer goed door en zeef in een gekoeld cocktailglas. Garneer met een cocktailkers. De kruidigheid van de rye in combinatie met de zoete vermout maakt dit een echte klassieker.
Veelgestelde vragen
Moet ik een dure whisky gebruiken voor cocktails?
Nee, absoluut niet. In een cocktail meng je de whisky met andere ingrediënten die de subtiele smaken van een dure single malt toch overstemmen. Een goede bourbon of rye van rond de 35 tot 45 euro geeft prima resultaten. Bewaar je zeldzame flessen dus vooral om puur van te genieten.
Kan ik Schotse whisky gebruiken in een cocktail?
Zeker. Een blended malt zoals Monkey Shoulder werkt uitstekend. Voor een rokerige twist kun je zelfs een klein beetje peated Islay-whisky toevoegen. Klassieke Amerikaanse cocktails vragen van oudsher wel om bourbon of rye, maar experimenteren mag altijd.
Wat is het verschil tussen bourbon en rye in een cocktail?
Bourbon is zoeter en zachter, met noten van vanille en karamel. Rye is pittiger en kruidiger, met meer peper en droogte. Voor een whisky sour werkt beide, voor een Manhattan geef ik persoonlijk de voorkeur aan rye vanwege de extra kruidigheid.
Afsluitend
Met een goede fles bourbon of rye achter je thuisbar kun je de mooiste klassieke cocktails maken zonder een vermogen uit te geven. Mijn persoonlijke topper voor de meeste cocktails is Buffalo Trace, maar voor een echte Manhattan grijp ik altijd naar Rittenhouse Rye. Het mooie is dat je met deze flessen ook prima puur kunt proeven, zodat je zelf ontdekt welke smaken jij het lekkerst vindt in je cocktail.
Welke whisky gebruik jij het liefst voor je cocktails? Heb je een geheim recept voor de perfecte whisky sour? Ik hoor het graag in de reacties hieronder. Proost!
